YATIRIM FONLARI
Tasarruf sahipleri, şirketlerden, aracı kuruluşlardan veya menkul kıymet borsalarından çeşitli menkul kıymetleri satın alarak tasarruflarını değerlendirebilirler. Ancak, menkul kıymetlere yatırım yapmak belli bir bilgi ve uzmanlık gerektirmesinin yanı sıra piyasalardaki gelişmelerin yakından takip edilmesi ve gelişmelere göre zamanında aksiyon alınması önemlidir. Bireylerin böylesine bir takibi düzenli olarak yapmaları için yeterli zamanı bulunmayabilir. Ayrıca bireysel birikimler genelde yeterli büyüklüğe ulaşamadıklarından, bunlarla oluşturulan portföylerde de gerekli risk dağılımları yapılamayabilir. Bu nedenle sermaye piyasasında kolektif yatırım kuruluşları olarak adlandırılan yatırım fonları oluşturulmuştur. Yatırım fonları, sermaye piyasası kurumu olan portföy yönetim şirketleri tarafından kurulabilmektedir. Portföy yönetim şirketleri halktan topladığı paraları çeşitli yatırım araçlarına yönlendirir ve bunun karşılığında para yatıran kişilere katılma payı verir.
Yatırım fonlarındaki katılma paylarını, şirketlerin hisse senetlerine benzetebiliriz. Şirketlere, hisse senedi alarak ortak olunduğu gibi yatırım fonlarına da katılma payı satın alınarak ortak olunmaktadır. Ancak, hisse senedi sahipleri şirket yönetimine katılabilirken, katılma payı sahiplerinin fon yönetimine katılma hakları yoktur. Portföydeki varlıklardan temettü veya faiz gibi gelirler elde edilmesi ya da varlıkların değerlerinin değişmesi katılma paylarının değerine yansımaktadır. Bununla beraber, fon yönetim ücreti veya aracı kuruluşlara ödenen komisyon ücretleri gibi fon bünyesinde oluşan giderler katılma payı sahiplerinin getirilerini düşürür. Örneğin yıllık toplam fon gideriniz yüzde 1 ise katılma payı yüzde 10 değer kazansa bile sizin getiriniz yüzde 9 olacaktır. Katılma payı sahibine yansıtılan gider oranları her bir fon için farklılık gösterir. Belli şartların oluşması durumunda bazı yatırım fonlarında katılma payı sahiplerinden çıkış komisyonları da alınabilmektedir.
Yatırım fonları profesyonel portföy yöneticileri tarafından fon izahnamesinde belirtilen yatırım politikası doğrultusunda yönetilir. Yatırım yapılan ürünler çok geniş bir yelpazede olabileceği gibi, yalnızca belli özellikleri taşıyan ürünlere de yatırım yapılabilmektedir. Yatırım yapılan ürünlerin özelliklerine göre katılma payı sahiplerinin maruz kalabileceği risk seviyeleri de farklılık gösterir. Yatırım fonuna ilişkin hazırlanan yatırımcı bilgi formlarında yer alan risk değeri, maruz kalınacak risk için bir ölçü olarak kullanılabilir. Gelin bazı fon türlerine göz atalım.
Risk iştahı düşük olan ve mevduata alternatif olarak likit bir ürün arayan yatırımcıların tercih ettiği fonlar olarak para piyasası fonları ön plana çıkmaktadır. Bu fonların portföyünün tamamı devamlı olarak vadesine en fazla 184 gün kalmış, likiditesi yüksek kamu veya özel sektör borçlanma araçları, ters repo, mevduat ve nakit gibi para ve sermaye piyasası araçlarından oluşur.
Sabit getirili menkul kıymetlere yatırım yapmak isteyenler için uygun olan bir diğer fon türü borçlanma araçları fonlarıdır. Bu fonlar, para piyasası fonlarına benzese de sahip oldukları varlıkların likiditesi daha düşük olduğu için daha yüksek risk taşır. Borçlanma araçları fonları yatırım stratejilerine göre kısa, orta ve uzun vadeli borçlanma araçlarına odaklanabilir. Yalnızca kamunun ya da özel sektörün çıkardığı borçlanma araçlarına yatırım yapılabildiği gibi, bu araçlar arasında bölüşüm de yapılabilmektedir. Döviz bazında kamu iç ve dış borçlanma araçları ile yabancı ülkelerde kamu ve özel sektör borçlanma araçlarına da yatırım yapan fonlar bulunmaktadır.
Bir diğer fon çeşidi hisse senedi fonlarıdır. Bunlar, fon toplam değerinin büyük bölümünü hisse senetlerine yatırırlar. Risk iştahı düşük olan yatırımcılar için uygun bir yatırım aracı değildir. Bazı fonlar büyüme potansiyeli yüksek olan şirketlere yatırım yaparak değer artış kazançları üzerinden getiri sağlamayı, bazıları temettü ödeyen şirketlere yatırım yaparak dağıtılan kar paylarından getiri sağlamayı hedefler. Yalnızca belli bir sektörde faaliyet gösteren şirketlere yatırım yapan fonlar olduğu gibi yurtdışında belli bir ülkenin borsasındaki şirketlere yatırım yapan fonlar da bulunmaktadır.
Yaptıkları yatırımlar üzerinden faiz kazancı elde etmek istemeyen yatırımcılara uygun yatırım fonları da bulunmaktadır. Bunlar katılım fonu olarak adlandırılır. Kira sertifikaları, katılma hesapları, hisse senetleri, altın ve diğer kıymetli madenler ile faize dayalı olmayan diğer para ve sermaye piyasası araçlarına yatırım yapar.
Bunların dışında, altın ve diğer kıymetli madenler ile bunlara dayalı para ve sermaye piyasası araçlarına yatırım yapan altın veya kıymetli maden fonları ile sabit bir varlık dağılımı hedefi olmayan ve değişen piyasa koşulları doğrultusunda farklı varlıklara yatırım yapabilen “değişken fonlar”a, diğer fonların ve borsa yatırım fonlarının katılma paylarına yatırım yapan fon sepeti fonlarına da yatırım yapılabilmektedir.
Yatırımcıların yatırım kararı vermeden önce yatırım fonlarının, yatırım stratejileri, portföyündeki varlık bileşimleri, geçmiş performansları, portföy yöneticileri, fonun yönetim ücreti oranı ve fon toplam gider oranı ve giriş çıkış komisyonu olup olmadığına ilişkin bilgi sahibi olması önemlidir. Bu bilgilere kurucunun internet sitesi ve Kamuyu Aydınlatma Platformu üzerinden erişilebilmektedir.
Katılma payları, fon kurucusunun veya kurucu ile aracılık sözleşmesi imzalayan yatırım kuruluşunun telefon ve internet bankacılığı ile ATM sistemleri aracılığıyla alınıp satılabilmektedir. Merkezi bir fon dağıtım platformu olan TEFAS’ta işlem gören fonlar ise herhangi bir yatırım kuruluşundan alınıp satılabilmektedir.
Bu içerik, konkordato ilanları, konkordato talep eden firmalar, konkordato sürecindeki şirketler ve güncel konkordato kararlarını takip etmek isteyen kullanıcılar için hazırlanmıştır. Konkordatotakip.com üzerinden Türkiye genelindeki geçici mühlet kararları, kesin mühlet kararları, tasdik ve ret kararları, konkordatodan iflas kararları ve diğer konkordato süreçleri düzenli olarak takip edilebilmektedir.
